Makia

Makia niska na Korsyce
Makia wysoka na Korsyce

Makia (fr. maquis, wł. macchia[1]) – zaroślowa formacja roślinna charakterystyczna dla obszaru śródziemnomorskiego, kształtująca się zwykle wtórnie w miejscach po usuniętych lasach twardolistnych, głównie dębowych, rzadziej sosnowych i cyprysowych. Makia w zależności od warunków siedliskowych bywa luźna lub gęsta, niska – wyłącznie zaroślowa (do 2,5 m wysokości), lub wysoka – z udziałem okazałych krzewów i niskich drzew osiągających do 5 m wysokości. Dominują zawsze krzewy, zwykle zimozielone o liściach skórzastych, miejscami z większym lub mniejszym udziałem gatunków zrzucających liście zimą. Pod względem fizjonomii i zajmowanych siedlisk makia w całym obszarze jej występowania jest podobna, występują jednak znaczne różnice w kompozycji gatunkowej. W płatach bardzo zróżnicowanych warstwę krzewów może tworzyć nawet ok. 30 gatunków. Charakterystyczny dla makii jest silny aromat ze względu na to, że wiele występujących w niej roślin wydziela duże ilości olejków eterycznych[2]. Ze względu na gęstość zarośli, duży udział gatunków ciernistych, kolczastych i pnączy makia często bywa bardzo trudna do przebycia[2][1].

Makia pierwotna występuje rzadko i nie ma pewności, czy stanowi naturalną formację zonalną[2]. Lokalnie utrzymuje się w miejscach o zbyt płytkiej glebie, by mógł wyrosnąć las, zwłaszcza na stokach[3]. Na większości obszaru występowania kształtuje się makia wtórna, powstała na skutek zniszczenia lasów i degradacji gleby[2]. Po rozwinięciu się gęstej makii odnowienie lasu jest możliwe tylko po pożarze (dlatego lasy współwystępujące z makią są zwykle równowiekowe), w innym wypadku uniemożliwia je brak dostatecznej ilości światła[3].

Od makii swą nazwę przyjęli maquis, francuscy partyzanci z czasów II wojny światowej[4].

  1. a b Alessandro Minelli, Sandro Ruffo, Fabio Stoch (red.): La macchia mediterranea. [w:] Quaderni habitat [on-line]. Museo Friulano di Storia Naturale, Udine, 2002. [dostęp 2016-11-18]. (wł.).
  2. a b c d Zbigniew Podbielkowski: Fitogeografia części świata. Europa, Azja, Afryka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1995, s. 102-104. ISBN 83-01-07584-8.
  3. a b Heinrich Walter: Strefy roślinności a klimat. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1976, s. 123-124.
  4. maquis, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2016-11-20].